zachwyt, inspiracja, pragnienia, zmysł, smak, ciekawość, zapach, pożądanie, piękno

David Adjaye

David Adjaye to projektant, którego niełatwo zaszufladkować. W swojej twórczości łączy różne rodzaje sztuk – od architektury i design, po fotografię, sztukę współczesną, a nawet muzykę. Proponuje zaskakujące rozwiązania, czerpiąc inspiracje z najróżniejszych krajów i kultur. Każde swoje dzieło napełnia symbolicznym przesłaniem, które przemawia do odbiorców głośniej niż słowa. Kim jest ten niepokorny człowiek renesansu w XXI wieku?
Dzieciństwo David Adjaye spędził podróżując po krajach Afryki i Bliskiego Wschodu. Urodził się w Dar es Salaam w Tanzanii, jednak w rzeczywistości jego rodzice to Ghańczycy, którzy w chwili urodzin syna przebywali w Tanzanii, w związku z karierą dyplomatyczną ojca. Jak na syna dyplomaty przystało, w kolejnych latach David Adjaye miał okazję mieszkać w najróżniejszych krajach regionu, dobrze poznał więc kulturę mieszkańców Afryki i Azji. Nic dziwnego, że lokalne inspiracje widoczne są w jego późniejszej twórczości – chociażby w projekcie National Museum of African American History and Culture, przypominającym kształtem koronę afrykańskiego ludu Joruba. 
Decydujący wpływ na karierę młodego Ghańczyka wywarł jednak inny kraj – Wielka Brytania. To właśnie tutaj ostatecznie osiedli jego rodzice i tutaj, w London South Bank University, a następnie w Royal College of Art, David Adjaye studiował architekturę oraz zdobywał pierwsze nagrody, chociażby RIBA President’s Medals Students Award. To również w Londynie rozpoczynał swoją karierę, zaczynając od nietuzinkowych projektów domów mieszkalnych, które z czasem zaowocowały rozpoznawalnością i większymi zleceniami. Wśród jego pierwszych projektów znaleźć można chociażby dawny magazyn zamieniony w minimalistyczny dom, The Dirty House, zaprojektowany dla artystów Sue Webster i Tima Noble’a czy rezydencje dla takich sław jak Ewan McGregor oraz Alexander McQueen. 

Już pierwsze projekty ukazały Davida Adjaye jako artystę niepokornego, nie bojącego się wyzwań. Proste zlecenia nie są dla niego. Wybiera raczej te mające powstać na działce o ciekawej strukturze czy wymagające indywidualnego podejścia. Jego klienci często są tak samo niepokorni jak on – jak sam twierdzi, gdy pragniesz eleganckiego projektu, nie wybierasz Davida Adjaye, za to gdy twój projekt jest trudny lub nietuzinkowy, gdy musi posiadać duszę i opowiadać historię – to projektant dla ciebie.
Wyróżniwszy się w obszarze małych projektów, głównie domów mieszkalnych i wnętrz oraz podsumowawszy swoje dotychczasowe osiągnięcia poprzez publikację pierwszej książki David Adjaye Houses, David Adjaye ruszył na podbój zupełnie nowych lądów – przestrzeni publicznych. W 2005 roku powstały Idea Stores – miejsca spotkań lokalnych społeczności połączone z bibliotekami w dwóch londyńskich dzielnicach oraz Nobel Peace Centre w Oslo, a w 2010 roku futurystyczna Moscow School of Management SKOLKOVO. Projekty te pokazały nie tylko kunszt architektoniczny Adjaye, ale także jego indywidualne podejście do każdego projektu, oparte na przekonaniu, że architektura jest medium, które może przekazywać pokoleniom tożsamość, kulturę i wartości. 
Zaangażowany w ideę wielokulturowości i poszanowania dla historii wszystkich ludów, David Adjaye stał się ikoną społecznego przekazu architektury i sztuki użytkowej. Ukoronowaniem jego międzynarodowej kariery był projekt National Museum of African American History and Culture w Waszyngtonie – szczególnie bliski jego sercu ze względu na pochodzenie artysty. Adjaye nie zwalnia jednak tempa – wśród jego najnowszych projektów znajdziemy Narodową Katedrę Ghany, potrójną świątynię w Abu Zabi, łączącą wyznawców chrześcijaństwa, judaizmu i islamu, a także urbanistyczną utopię Petronię – miasto, mające służyć za zaplecze dla afrykańskiego przemysłu naftowego.

Choć z wykształcenia jest architektem, David Adjaye projektuje nie tylko budowle i wnętrza. Ten wszechstronny artysta równolegle skupia się także na designie, w którym osiąga nie mniejsze sukcesy. Adjaye współpracował między innymi z tak znanymi markami jak Knoll, tworząc serię mebli Washington, czy Moroso – jest autorem kolekcji krzeseł Double Zero. Ghańczyk nie waha się także przyjmować bardziej artystycznych projektów. We współpracy z firmą Swarovski zaprojektował między innymi kryształową statuetkę, otrzymywaną przez zwycięzców brytyjskich Fashion Awards, a rok później także nagrodę wręczaną podczas Brit Awards. Wśród jego najnowszych projektów jest także pierwszy pawilon Ghany na Biennale w Wenecji oraz Sankalpa – artystyczna instalacja, stanowiąca połączenie filmu i architektury.


Niektórzy tańczą gdy coś w nich umiera. Inni płaczą. Efekt jest ten sam, a potem go nie ma. Są pustki tak gotowe by się napełnić, że okradają nas z przyjemności dawania. Każdego dnia wybija godzina, którą w pełni odczujesz tylko raz. Wielka Radość jest drogowskazem.

W zasadzie powinienem dokończyć rozpoczętą w poprzednim numerze opowieść o Azji, gdzie po przygodach w Malezji, na wyspie Langkawi i w Wietnamie, w Sajgonie, poleciałem do Tajlandii, ale pomyślałem sobie, że raz, co za dużo to niezdrowo, dwa, sam Bangkok to za mało, żeby napisać fajnie o tym kraju.